Gaartjen, een maotjen van Knieles de kuulder, add’ al vroeg ‘r goeie naam verleuren, in dat zonger dat er nou zo vuul an ’t andjen was. Maar je wieten oe de minsen binnen, ’t kwaoie wort grif geloofd in d’r wort dan ok graag wat bij edoon.

’t Was zo ekeumen. Gaartjen was net as zovuul Urker maotjes in ’t boerenlaand after Keuzen goon dienen. Goe etroffen ad ze ’t niet, de boerinne adde niet allîen de broek an, ze was ok nog akelig jeloers. In dat leste worde Gaartjen d’r óngelök in d’r skaande. Ze zat op een mooie middeg in de boet bollen te pellen toe de baos er in kwam, in die begón wat mit ‘r te gekjagen. IJ ul wel van een lolletjen, maar z’n vrouwe kiek altoos even sacherijnig. In Gaartjen die al uren in d’r ientjen zat te pellen was ok wel vor een verzetjen te venen. Toe ij ‘r mit een gladdiool pikte, pikte zie terőgge. ’t Adde niks óm ’t leef, maar ’t gekjagen wõrde een bietjen maljakken, ja, in toe ging de duur eupen in kwam vrouw Kool over ’t mad, in dat wõrde sloonde ruzie mit ’t maotjen, want de boer, een grote flapdrol, was in een onweersslag verdwien, in liet de buie over Gaartjen losbranen.

D’r worden îel wat kwaoie woorden over d’r eut estőrt, maar ze biet op ‘r tanen in ul d’r stille. Maar toe dat mins er de kark bij aolde in dat ‘r vaor ouderling was in dat ze zo feen wazzen as gemaolen põppestroent, maar ’t vies after d’ ellebogen adden, ja, toe kôn Gaartjen d’r niet maar inouwen. Die adde, as ’t er óp ankwam ok gien spinrag vor d’r moend in spieg ‘r fliemt eut over ’t onrecht dat ‘r an-edoon wõrde in ok al was. Afijn, effien laoter zat ze mit pak in zak op een boerenwagen die toch nor Keuzen mós in wõrde ze duur de knecht bij de boot nor Urk of-ezet. In zo kwam Gaartjen, zeg maar “midden in de tielt” mit een week loon in een gat mit skaande terőgge, want we zenen al: ’t kwaoie wort grif geloofd. Toe ze een paor dagen laoter om een rookooltjen in ’t gruuntewinkeltjen van Bape van iedeman kwam, ging ze daor net over de tonge, in er vul een stilte toe ze d’r in stapte. Ze kieken ‘r zo óp in neer, dat Gaartjen ’t niet laoten kón te zeggen: “Adden jului ’t soms over mij?“, in ze kiek Klaosien van d’r muutjen Bet bretaol an. Die zou de kwaodspreker wel wezen. As keend ad ze al er’s mit ‘r evochten, omdat die alles wat ze ding over briefde in dan nog verkeerd ok. “Krek zo“, zeen Klaosien, in ze zeen er mitien after an: “je dooie beabe zou ‘m in z’n graf omme dreien as ie wist …” “En wat daar verder volgt” zou de domenei zeggen. Gaartjen zeen een zundig woord in vleug toe of de duvel after d’r an zat ’t winkeltjen eut, zönger rookooltjen. Daor ad ze niet van terógge.

Een posien laoter krieg ze verkerige mit een jonge van Maarten van Knieles van Kies. Een goeie knul, die ok al d’rs een knauw ad adde. Die adde op de grote vaort ewest in z’n maos adden een keer es wat in z’n pulle bier edoon in ‘m toe zo laveloos evoerd, dat ze ‘m op een kruiwagen nor eus ekruuld adden, mit de juugd er om ene in de vrolluien after de gerdintjes. ’t Was in de groend van de zaak gien kwaoie jonge, maar dat vuurval blief ‘m aftervolgen. Misskien add’ ie daorómme wel een skutjen op ‘r edoon. Ze trouwden ’t volgende jaor in ’t worde een goed uwelik. IJ krieg goed betaold wark in IJmuien, dat ze gingen daor ok woenen, dan wazzen ze mitien van de praotjes of, je wieten wel van “soort zoekt soort”, in “er is gien pot of er past wel een dessel.”

Nou kwammen er vuul Urker visserluien in de IJmuier aven, in as ze op eus an gingen of de vissies in “de stad” an d’ ofslag brochten, dan mőzzen ze er skutten ok. In op de duur wisten ze Gaartjen in Garrit wel te venen. De koffiepot sting er altoos op ’t lichien te prutten, in ’t was er gezellig krozen. ’t Wõrde daor mit recht een ussien van anloop. Zo kwam ’t dat er vaak genoeg een verweide visserman mit een puzzetjen skõlletjes of een rissien skarretjes op an ging võr een bekkien mit wat erbij. Teminsen as die visserman de nije praotjes die er roend estrooid worden niet geloofde. Want wat was ’t geval? Gaartjen adde ‘r een knul die al een bőrrel afterover egooid adde in die te vrijpostig worde de duur eut ewarkt, in om ‘m zelf skoon te praoten in z’n aot te wrieken, maakte die Gaartjen bij angeren zwart.

In we zenen ’t al: ’t kwaod wort grif geloofd. In dat worde nou net de valstrik võr Jan, de man van Klaosien van d’r muutjen Bet, je wieten wel, die van daornet. Die man kón ’t bij z’n eagen spikvinnige vrouwe niet arg venen. IJ adde, net as die bollenboer, niet vuul angers in te bringen as lege briefies, in ij geloofde ’t praotjen dat Gaartjen er nog niet vies van was. Je begrepen m’n wel. Dat op een kwaoie dag zocht ie mit een paor vúrse arekies z’n angetrouwde nichien óp. IJ adde d’r man op d’ aven an ’t wark ezien in dat kwam ‘m goed eut. Nou adde Gaartjen in de groend van de zaak beklag mit de man die zo weanig diel van leven adde, in ze tapte ‘m een bak koffie in in ding er een lekker dingetjen bij. IJ beun an de vissies ok võr d’r skoon te maken, in in ’t kuuketjen brocht ze ‘m nog een bekkien. Dat beskouwde Jan zieker as een goed teaken vor ‘m in ij word’ anaolig. Gaartjen begriep wat een min stelletjen minsen Jan in z’n vrouwe wazzen, in toe zag ze er ok gien bien in ze allebeie tegelik te grazen te niemen.

Toe Jan z’n anen wos, nam Gaartjen z’n karrepoesien eut de raampost, iene van echt lamsvel, in legde er een naomaak karrepoes die er iene vergeten adde, võr in de plekke. In toe effien laoter Jan in de kamer terőgge kwam in ‘m bried wou neerzetten, overlopende van de vrindelikeid, toe zeen ze: “Ik zou maar maken dat ik voortkwam, as ik joe was. Ik geloof dat ik daor m’n man al oor ankoemen. Die zet z’n fiets after ’t eus, in je wieten, dat ie ’t niet óp joe in je vrouwe et stoon…” Nou Jan was al overeande, ij griep de karrepoes eut de raampost in smeerde’m. Maarten zou ‘m ier niet verwachten. Die adde ‘m een angere kaant zien op goon, in wat zou die nou niet dinken …

An boord zag ie pas dat ie z’n eagen karrepoesien niet adde, maar terőgge goon kón ie niet maar in dat dorst ie ok niet. Maar oe zou ie ontkoemen an de skarpe ogies van z’n afterdochtige vrouwe in an d’r skarpe vragen waor ie wel ewest adde, in oe ie zo stőm adde kunen wezen. In toe bedocht de man een list in ding ie wat ie angers nooit ding. Van boord of ging ie mitîen nor de skeerwinkel. ’t Zat er võl klaanten, in d’r laggen in õngen wel wat karrepoezen ok. Dat kwam goed eut. Niet dat ie er îene van niemen wou, maar ’t gaf. ‘m een goed verleg, in dat was al mooi genoeg. Afijn, geskeuren in geknipt kwam ie in eus.

Dat trok mitien Klaosien ‘r ogen nor Jan z’n oofd. In toe zag ze de verkeerde karrepoes. ’t Begón mit een gat mit skelden vor ‘m, in die smoes slaagde in zovare dat ie mitien wier nor de skeerbaos estuurd worde. Netuurlik kwam ie zónger z’n eagen karrepoes terőgge. In toe was de boot an. “Kiek er’s oe’n vōdde! Oe kuun je zo gaor wezen. Wie zatten er allemaol in de skeerwinkel?” Jan neumde er een wele op, in Klaosien trók er mit de lappen karrepoes óp eut. Ze begón bij de man die ze er ’t miest van verdocht z’n ouwe võr een betere te zullen realen. Dat ’t een abuis kón wezen, dát wou er niet bij ‘r in. Arg põlletiek pakte ze ’t niet an, dat dat wõrde daor skelden in kressen. Bij de twiede ging ’t al niet vuúl beter, in Klaosien snapte wel dat de minsen ‘r niet zo arg moggen.

Balorig kwam ze wier in eus, in toe mos Jan ’t ontgelden. In dat worde er niet beter op, toe er “vollek” eroepen worde. Een dordemannetjen van een botter die net in d’ aven ekeumen was, brocht een pekkien. Er was een klean briefien bij. In dat luidde aldus: “Beste nicht. Hier is de karrepoes van je man die hij bij mij vergeten heeft. Geertje. P.S. Hij mag best eens aankomen, maar dan moet hij zijn handen thuis houden.” Nou, in toe kón Klaosien ‘r anen niet teus ouwen. Ze zatten suundes niet in de kark. In Jan was vier weken overweeks. Ze vreesden ’t argste, vooral de praotjes van de minsen. Gelőkkig was Gaartjen zelf zo wees’ er mit gien mins over te praoten. Ze wist õmmers oe een woord een zwaard kan wõrren! Maar ze skeut soms in de lach as ze een karrepoes in ’t raam zag leggen.